భారత్‌లో ధర్మం–దేశం వేర్వేరు కావు….

భారత్‌లో ధర్మం–దేశం వేర్వేరు కావు.
• ప్రపంచ సమస్యలకు భారతీయ జ్ఞానమే మార్గదర్శకం.
• మోహన్ భగవత్

న్యూఢిల్లీ, మహా.

భారతదేశంలో ధర్మం, దేశం పరస్పరం వేర్వేరు అంశాలు కాదని రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ సర్ సంఘచాలక్ మోహన్ భగవత్ స్పష్టం చేశారు. దేశానికి ధర్మమే ప్రాణాధారమని, ధర్మమే దేశాన్ని నిలబెట్టి సుస్థిరంగా ముందుకు నడిపిస్తుందని పేర్కొన్నారు. శుక్రవారం నిర్వహించిన అఖిల భారత విహార్ సేవా గ్రూప్ 14వ మహాసభలో ముఖ్య అతిథిగా పాల్గొన్న ఆయన భారతీయ ఆధ్యాత్మిక, తాత్విక జ్ఞాన సంపద ప్రాధాన్యాన్ని వివరించారు.

ధర్మం–దేశం పరస్పర ఆధారితం

మోహన్ భగవత్ మాట్లాడుతూ భారతీయ ఆలోచనా విధానంలో దేశం, ధర్మం విడదీయరాని అంశాలని పేర్కొన్నారు. ‘‘మన దేశం, ధర్మం పరస్పర భిన్నమైనవి కావు. దేశానికి ధర్మమే ప్రాణాధారం. ధర్మమే దేశాన్ని సుస్థిరపరుస్తుంది. ఈ రెండూ ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడి ఉన్నాయి’’ అని ఆయన అన్నారు. భారతీయ జీవన విధానంలో ధర్మం అంటే కేవలం ఆచారాలు, పూజా విధానాలు మాత్రమే కాదని, వ్యక్తి, సమాజం, దేశం పట్ల బాధ్యతను కూడా కలిగి ఉంటుందని ఆయన ప్రసంగంలో వివరించారు.

వైరుధ్యాలతో ప్రపంచం సతమతం

ప్రస్తుతం ప్రపంచం అనేక రకాల వైరుధ్యాలతో సతమతమవుతోందని భగవత్ పేర్కొన్నారు. అభివృద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ మధ్య సమతుల్యత సాధించాల్సిన పరిస్థితి ఉందన్నారు. వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూనే కుటుంబ వ్యవస్థను ఎలా కాపాడుకోవాలన్న ప్రశ్న ప్రపంచం ముందుందని తెలిపారు. మత విశ్వాసాలు, సామాజిక సంఘర్షణలు కూడా అనేక ప్రాంతాల్లో సవాళ్లుగా మారుతున్నాయని చెప్పారు.

సమతుల్యత కోల్పోతున్న పరిస్థితులు

ప్రపంచంలో ప్రస్తుతం అస్తవ్యస్త పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని భగవత్ వ్యాఖ్యానించారు. ఏ ఒక్క అంశంలోనూ సంపూర్ణ ఆనందం, సంపూర్ణ సమతుల్యత కనిపించడం లేదని అన్నారు. అతివాద ధోరణులు పెరుగుతున్నాయని పేర్కొన్నారు. అభివృద్ధి సాధిస్తున్నప్పటికీ మానవ జీవితంలో శాంతి, సామరస్యం, సమతుల్యతకు సంబంధించిన ప్రశ్నలు ఇంకా పరిష్కారం కాలేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

భారత్ వైపు ప్రపంచం చూపు

ప్రపంచం ఎదుర్కొంటున్న సంక్లిష్ట సమస్యలకు పరిష్కారం కోసం భారత్ వైపు చూస్తున్న పరిస్థితి ఉందని భగవత్ పేర్కొన్నారు. మానవ జీవితం, ప్రకృతి, సమాజం మధ్య సమతుల్యతను సాధించేందుకు భారతీయ ఆలోచనా విధానం మార్గదర్శకంగా నిలవగలదని ఆయన అన్నారు. ‘‘ఈ సమస్యల నుంచి గట్టెక్కించే మార్గం భారత్ నుంచే వస్తుందని ప్రపంచ దేశాలకు తెలుసు’’ అని పేర్కొన్నారు.

భారతీయ జ్ఞాన సంపదకు ప్రాధాన్యం

వేదాలు, ఉపనిషత్తులు, రామాయణం, మహాభారతం, భగవద్గీతతో పాటు జైన ఆగమాలు, త్రిపిటకాలు, గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ వంటి విభిన్న జ్ఞాన సంప్రదాయాలు భారతదేశంలో ఉన్నాయని భగవత్ గుర్తుచేశారు. శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ జ్ఞాన సంపదలో మానవ జీవితం, సమాజం, ప్రకృతి, నైతికతకు సంబంధించిన అనేక ఆలోచనలు ఉన్నాయని తెలిపారు.

జ్ఞాన సంప్రదాయాల పరిరక్షణ

భారతీయ జ్ఞాన సంప్రదాయాలను కాపాడటం కేవలం ఒక మతానికి సంబంధించిన బాధ్యతగా చూడకూడదని భగవత్ అన్నారు. ఈ జ్ఞానాన్ని తరతరాలకు అందించడం ద్వారా మానవాళికి సేవ చేసినట్లవుతుందని పేర్కొన్నారు. భారతదేశంలో కొనసాగుతున్న వివిధ ఆధ్యాత్మిక, తాత్విక సంప్రదాయాల పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపారు.

మానవాళి భవిష్యత్తుతో ముడిపడి ఉంది

భారతీయ జ్ఞానాన్ని, దాన్ని పుణికిపుచ్చుకున్న సంప్రదాయాలను కాపాడటం ద్వారా కేవలం ఒక వ్యక్తి లేదా ఒక వర్గం ప్రయోజనం పొందదని భగవత్ అన్నారు. ‘‘మీరు కేవలం ఒకరి ప్రాణాన్ని కాపాడటం లేదు. మొత్తం మానవజాతి సురక్షిత భవిష్యత్తును రక్షిస్తున్నారు’’ అని ఆయన ఉద్ఘాటించారు. భారతీయ జ్ఞాన సంపదను భవిష్యత్ తరాలకు అందించడం మానవాళి భవిష్యత్తుతో ముడిపడిన అంశమని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ప్రపంచానికి భారతీయ దృష్టికోణం

మానవ జీవితంలోని విభిన్న అంశాలను పరస్పర సంబంధంతో చూసే భారతీయ దృష్టికోణానికి ప్రస్తుత ప్రపంచ పరిస్థితుల్లో ప్రాధాన్యం ఉందని భగవత్ తన ప్రసంగంలో వివరించారు. అభివృద్ధి, కుటుంబం, వ్యక్తి స్వేచ్ఛ, ప్రకృతి, ఆధ్యాత్మికత వంటి అంశాల మధ్య సమతుల్యత అవసరమని పేర్కొంటూ, భారతీయ జ్ఞాన సంప్రదాయాలను పరిరక్షించడం ద్వారా ప్రపంచానికి ఉపయోగపడే ఆలోచనలను ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చని అన్నారు.