భారత్-కెనడా బంధంలో కొత్త అధ్యాయం.
• మోదీ–కార్నీ భేటీలతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో సానుకూల మార్పు.
ఢిల్లీ, మహా.
కొంతకాలంగా దౌత్యపరమైన విభేదాలతో వార్తల్లో నిలిచిన భారత్–కెనడా సంబంధాలు 2026లో కొత్త దిశగా సాగుతున్నాయి. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, కెనడా ప్రధాని మార్క్ కార్నీ మధ్య జరిగిన ఉన్నతస్థాయి చర్చల అనంతరం వాణిజ్యం, ఇంధనం, సాంకేతికత, ప్రతిభా మార్పిడి, కృత్రిమ మేధస్సు, రక్షణ, సరఫరా వ్యవస్థలు వంటి రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచేందుకు ఇరు దేశాలు ముందుకు సాగుతున్నాయి. కెనడా ప్రభుత్వం స్వయంగా ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో సానుకూల ఊపు కొనసాగుతోందని పేర్కొంది.
విభేదాల నుంచి సహకారం వైపు
భారత్, కెనడా మధ్య గతంలో దౌత్యపరమైన ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్నప్పటికీ 2026లో ఇరు దేశాల ప్రభుత్వాలు సంబంధాలను పునరుద్ధరించే దిశగా చర్యలు చేపట్టాయి. మార్చి 2026లో కెనడా ప్రధాని మార్క్ కార్నీ భారత్లో పర్యటించి నరేంద్ర మోదీతో విస్తృత చర్చలు జరిపారు. ఇంధనం, ప్రతిభ, సాంకేతికత, కృత్రిమ మేధస్సు రంగాల్లో కొత్త వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని నిర్మించేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి.
మోదీ-కార్నీ భేటీతో వేగం
జూన్ 16న ఫ్రాన్స్లో జరిగిన జీ7 శిఖరాగ్ర సమావేశం సందర్భంగా మోదీ, కార్నీ మరోసారి సమావేశమయ్యారు. ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో కొనసాగుతున్న సానుకూల పరిణామాలను ఇరువురు నేతలు స్వాగతించారు. వాణిజ్యం, ఇంధనం, ఆహార భద్రత, సరఫరా వ్యవస్థల స్థిరత్వం వంటి అంశాలపై సహకారాన్ని మరింత పెంచాలని నిర్ణయించారు. కెనడా ప్రధాని కార్యాలయం ఈ సమావేశాన్ని సంబంధాల పురోగతిలో మరో ముందడుగుగా పేర్కొంది.
వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యానికి బాట
భారత్–కెనడా సంబంధాలను భవిష్యత్ దిశగా తీసుకెళ్లేందుకు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి. కెనడా ప్రధాని కార్యాలయం విడుదల చేసిన సంయుక్త ప్రకటనలో ఇరు దేశాలు ప్రజాస్వామ్య విలువలు, సార్వభౌమత్వం, చట్టబద్ధ పాలనకు గౌరవం వంటి అంశాలను సంబంధాలకు పునాదులుగా పేర్కొన్నాయి. మారుతున్న అంతర్జాతీయ పరిస్థితుల్లో బలమైన, స్థిరమైన భాగస్వామ్యం ఇరు దేశాలకు ప్రయోజనకరమని తెలిపాయి.
వాణిజ్య ఒప్పందంపై చర్చలు
ఇరు దేశాల సంబంధాల్లో ప్రస్తుతం అత్యంత కీలకమైన అంశాల్లో ప్రతిపాదిత సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం ఒకటి. ఈ ఒప్పందంపై చర్చలను వేగవంతం చేసి 2026లోనే ముగించాలన్న లక్ష్యాన్ని ఇరు దేశాలు ప్రకటించాయి. సెప్టెంబర్ 17న కెనడా అంతర్జాతీయ వాణిజ్య మంత్రి మానిందర్ సిద్ధూ భారత్ పర్యటించి భారత వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి పీయూష్ గోయల్తో చర్చలు జరిపారు.
అక్టోబర్లో మరో దఫా చర్చలు
భారత్, కెనడా మధ్య ప్రతిపాదిత సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందంపై తదుపరి విడత చర్చలు అక్టోబర్ 5 నుంచి ప్రారంభం కానున్నట్లు తాజా సమాచారం వెల్లడించింది. వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ఇంధనం, కీలక ఖనిజాలు వంటి రంగాలు ఈ చర్చల్లో ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాయి. 2026 చివరి నాటికి ఒప్పందాన్ని పూర్తి చేయగలమన్న ఆశాభావాన్ని కెనడా వాణిజ్య మంత్రి వ్యక్తం చేశారు.
ఇంధనం, కీలక ఖనిజాలపై దృష్టి
భారత్ పెరుగుతున్న ఇంధన అవసరాలు, కెనడా సహజ వనరులు ఈ భాగస్వామ్యానికి కీలకంగా మారుతున్నాయి. ద్రవీకృత సహజ వాయువు, ద్రవీకృత పెట్రోలియం వాయువు, లోహశాస్త్ర బొగ్గు వంటి రంగాల్లో వాణిజ్య సహకారంపై ఇరు దేశాలు ఇప్పటికే చర్చించాయి. కీలక ఖనిజాల సరఫరా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం కూడా భవిష్యత్ సహకారంలో ముఖ్యమైన అంశంగా మారింది.
సాంకేతిక రంగంలో భాగస్వామ్యం
కృత్రిమ మేధస్సు, సాంకేతికత, పరిశోధన, ప్రతిభా మార్పిడి రంగాల్లోనూ భారత్–కెనడా సహకారానికి ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. మార్చిలో ఇరు దేశాల ప్రధానులు ప్రతిభా మార్గాలు, పరిశోధనా మార్పిడులు, సంయుక్త కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహించే కొత్త ప్రతిభా–ఆవిష్కరణ వ్యూహాన్ని స్వాగతించారు.
దౌత్య సంబంధాల్లో మార్పు
సెప్టెంబర్ 2న న్యూఢిల్లీలో భారత్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ, కెనడా గ్లోబల్ అఫైర్స్ శాఖల మధ్య వార్షిక విదేశాంగ కార్యాలయ సంప్రదింపులు జరిగాయి. ఈ సమావేశం ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్నతస్థాయి పరస్పర చర్చలు, ద్వైపాక్షిక సహకారం వేగం పుంజుకున్న నేపథ్యంలో జరిగిందని కెనడా ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
మోదీ నాయకత్వంపై వ్యాఖ్యలకు వాస్తవ నేపథ్యం
కెనడా నుంచి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వాన్ని ప్రశంసిస్తూ తాజాగా నిర్దిష్టంగా చేసిన వ్యాఖ్యకు అధికారిక ధ్రువీకరణ లభించనప్పటికీ, కెనడా ప్రభుత్వ అధికారిక పత్రాల్లో మోదీతో కలిసి సంబంధాలను పునరుద్ధరించడం, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని నిర్మించడం, వాణిజ్య చర్చలను వేగవంతం చేయడం వంటి అంశాలకు స్పష్టమైన ప్రాధాన్యం కనిపిస్తోంది. కాబట్టి ప్రస్తుత పరిణామాన్ని వ్యక్తిగత ప్రశంసగా కాకుండా భారత్–కెనడా సంబంధాల్లో చోటుచేసుకుంటున్న విధానపరమైన మార్పుగా చూడటం వాస్తవాధారితంగా ఉంటుంది.
సంబంధాల పునర్నిర్మాణానికి సంకేతాలు
2026లో వరుసగా జరిగిన ప్రధానుల భేటీలు, విదేశాంగ సంప్రదింపులు, వాణిజ్య చర్చలు, ఇంధనం–సాంకేతికత రంగాల్లో సహకారం భారత్–కెనడా సంబంధాలు కొత్త దశలోకి ప్రవేశిస్తున్నాయని సూచిస్తున్నాయి. గతంలోని విభేదాలను పక్కనపెట్టి పరస్పర ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలపై దృష్టి కేంద్రీకరించే ప్రయత్నం ఇరు దేశాల అధికారిక ప్రకటనల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
ప్రపంచ పరిణామాల మధ్య భారత్ స్థానం
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అనిశ్చితి, సరఫరా వ్యవస్థల్లో మార్పులు, ఇంధన భద్రత, కీలక ఖనిజాల అవసరం పెరుగుతున్న సమయంలో భారత్–కెనడా సంబంధాలకు ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. ఇరు దేశాలు తమ భాగస్వామ్యాలను విస్తరించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ సంబంధాల భవిష్యత్ దిశ వాణిజ్య ఒప్పందం, పెట్టుబడులు, ఇంధన సహకారం, సాంకేతిక భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడనుంది.
కొత్త దశలో ద్వైపాక్షిక బంధం
భారత్, కెనడా మధ్య సంబంధాలు గతంలోని దౌత్యపరమైన ఉద్రిక్తతల నుంచి సహకారం, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, సాంకేతికత వైపు కదులుతున్నాయి. నరేంద్ర మోదీ, మార్క్ కార్నీ నేతృత్వాల్లో జరిగిన చర్చలు ఈ మార్పుకు రాజకీయ స్థాయిలో బలమైన ప్రాతిపదికను ఏర్పాటు చేశాయి. రాబోయే నెలల్లో సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పంద చర్చలు, ఇంధన సహకారం, కీలక ఖనిజాలు, సాంకేతిక రంగాల్లో తీసుకునే నిర్ణయాలు ఈ కొత్త సంబంధాల దిశను మరింత స్పష్టంచేయనున్నాయి.
