అడవిపోరులో ఆరితేరిన కోబ్రాకు తొలి మహిళా ఐజీ.
* ‘అస్సాం ఐరన్ లేడీ’ సంయుక్తా పరాశర్.
* ఉగ్రవాదుల గుండెల్లో వణుకు పుట్టించిన అధికారిణికి కీలక బాధ్యతలు.
* పది బెటాలియన్ల ప్రత్యేక దళానికి నాయకత్వం.
* ఎన్కౌంటర్ల నుంచి జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ వరకు.. సాహసోపేత ప్రస్థానంతో ప్రత్యేక గుర్తింపు.
న్యూఢిల్లీ, మహా:
దట్టమైన అడవుల్లో ఉగ్రవాదులు, మావోయిస్టులపై గెరిల్లా తరహా పోరాటంలో ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగిన కేంద్ర రిజర్వ్ పోలీసు దళంలోని కోబ్రా ప్రత్యేక బలగానికి తొలిసారిగా ఓ మహిళా అధికారి నాయకత్వం వహించనున్నారు. అస్సాం కేడర్కు చెందిన 2006 బ్యాచ్ ఐపీఎస్ అధికారి సంయుక్తా పరాశర్ను కోబ్రా ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్గా నియమిస్తూ కేంద్ర హోంశాఖ ఆగస్టు 6న ఉత్తర్వులు జారీ చేసినట్లు సమాచారం. ఇప్పటివరకు ఈ ప్రత్యేక దళానికి మహిళా ఐజీగా ఎవరూ బాధ్యతలు చేపట్టకపోవడంతో సంయుక్తా పరాశర్ నియామకం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
సాహసోపేత అధికారిణిగా గుర్తింపు
అస్సాంలో ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాల్లో సంయుక్తా పరాశర్ తనదైన ముద్ర వేశారు. సోనిత్పూర్ జిల్లా ఎస్పీగా పనిచేసిన సమయంలో అడవుల్లో సాయుధ దళాలతో కలిసి స్వయంగా రంగంలోకి దిగిన ఆమె చిత్రాలు అప్పట్లో విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి వచ్చాయి. చేతిలో ఏకే-47తో భద్రతా సిబ్బందిని ముందుండి నడిపిన ఆమె తీరు ప్రజల్లో ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది.
ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాల్లో కఠిన వైఖరితో వ్యవహరించిన సంయుక్తా పరాశర్కు బోడో తీవ్రవాదులపై చేపట్టిన ఆపరేషన్లలో విశేష అనుభవం ఉంది. ఆమె 15 నెలల వ్యవధిలో 16 మంది ఉగ్రవాదులు ఎన్కౌంటర్లలో హతమైనట్లు, 64 మందిని అరెస్టు చేసినట్లు, భారీగా ఆయుధాలను స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు అప్పట్లో ప్రచారం జరిగింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఆమెకు ‘అస్సాం ఐరన్ లేడీ’, ‘లేడీ సింగం’ వంటి బిరుదులు వచ్చాయి.
కోబ్రా.. అడవిపోరుకు ప్రత్యేక దళం
కమాండో బెటాలియన్ ఫర్ రెజల్యూట్ యాక్షన్గా పిలిచే కోబ్రా దళం కేంద్ర రిజర్వ్ పోలీసు దళంలోని అత్యంత శిక్షణ పొందిన ప్రత్యేక బలగాల్లో ఒకటి. దట్టమైన అడవుల్లో ఉగ్రవాదులు, మావోయిస్టుల కదలికలను ఎదుర్కొనేందుకు, గెరిల్లా యుద్ధ వ్యూహాలను సమర్థంగా తిప్పికొట్టేందుకు ఈ దళానికి ప్రత్యేక శిక్షణ ఇస్తారు. పది బెటాలియన్లతో పనిచేసే ఈ ప్రత్యేక బలగం దేశంలోని అత్యంత క్లిష్టమైన భద్రతా ప్రాంతాల్లో కీలకంగా వ్యవహరిస్తోంది.
2008–09 ప్రాంతంలో మావోయిస్టు ప్రభావిత ప్రాంతాలు, ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లోని తీవ్రవాద కార్యకలాపాలను ఎదుర్కొనే లక్ష్యంతో కోబ్రా దళాన్ని బలోపేతం చేశారు. దట్టమైన అటవీ ప్రాంతాల్లో దీర్ఘకాలిక ఆపరేషన్లు నిర్వహించడం, గెరిల్లా వ్యూహాలను ఎదుర్కోవడం, అత్యంత ప్రతికూల పరిస్థితుల్లోనూ కచ్చితమైన దాడులు నిర్వహించడం ఈ దళం ప్రత్యేకత. ఇటీవల మణిపుర్లోనూ కోబ్రాకు చెందిన రెండు యూనిట్లను మోహరించినట్లు సమాచారం.
ఐపీఎస్ వైపు మక్కువతో అడుగులు
1979 అక్టోబరు 3న అస్సాంలోని లఖింపూర్లో జన్మించిన సంయుక్తా పరాశర్ ఇంజనీర్ దులాల్ చంద్ర బారువా, మీనా దేవి దంపతుల కుమార్తె. గౌహతిలోని హోలీ చైల్డ్ పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసిన ఆమె ఢిల్లీలోని ఇంద్రప్రస్థ కళాశాలలో రాజకీయ శాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు. అనంతరం జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలో అంతర్జాతీయ సంబంధాలపై ఉన్నత విద్యను కొనసాగించారు. పరిశోధనలోనూ ఆమెకు ఆసక్తి ఉండేది.
2006లో నిర్వహించిన సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షలో దేశవ్యాప్తంగా 85వ ర్యాంకు సాధించిన సంయుక్తా పరాశర్కు ఐఏఎస్లో చేరే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, దేశ భద్రతా రంగంలో పనిచేయాలన్న ఆసక్తితో ఐపీఎస్ను ఎంచుకున్నట్లు ఆమె ప్రస్థానం చెబుతోంది. అనంతరం అస్సాం–మేఘాలయ కేడర్కు కేటాయించబడ్డారు.
జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థలోనూ సేవలు
2008లో మకుమ్లో అసిస్టెంట్ కమాండెంట్గా ఆమె వృత్తి ప్రస్థానం ప్రారంభమైంది. అనంతరం అస్సాంలోని పలు కీలక ప్రాంతాల్లో పోలీసు అధికారిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఉదల్గిరి ప్రాంతంలో బోడో–బంగ్లాదేశీ ఘర్షణల సమయంలోనూ, సోనిత్పూర్ జిల్లా ఎస్పీగా ఉన్న సమయంలోనూ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాల్లో చురుకైన పాత్ర పోషించారు. జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థలో డీఐజీగా కూడా సేవలందించారు.
ప్రత్యేక బాధ్యత.. భారీ అంచనాలు
ఇప్పటివరకు కోబ్రా దళాన్ని పురుష అధికారులే నడిపించగా, సంయుక్తా పరాశర్ నియామకంతో ఆ సంప్రదాయానికి మార్పు వచ్చింది. 1996 బ్యాచ్కు చెందిన దానేష్ రాణా స్థానంలో ఆమె బాధ్యతలు స్వీకరించనున్నారు. అత్యంత క్లిష్టమైన భద్రతా పరిస్థితుల్లో పనిచేసిన అనుభవం, అడవుల్లో ఆపరేషన్లపై అవగాహన, ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యల్లో సుదీర్ఘ అనుభవం ఉన్న నేపథ్యంలో కోబ్రా ఐజీగా ఆమెపై భారీ అంచనాలు నెలకొన్నాయి.
సాహసం, నాయకత్వం, కార్యదక్షతకు గుర్తింపుగా నిలిచిన సంయుక్తా పరాశర్ ఇప్పుడు దేశంలోని అత్యంత కీలకమైన ప్రత్యేక దళాల్లో ఒకదానికి నాయకత్వం వహించనుండటం మహిళా పోలీసు అధికారుల ప్రస్థానంలోనూ ఓ కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది. ఆమె భర్త పురు గుప్తా కూడా 2006 బ్యాచ్కు చెందిన ఐఏఎస్ అధికారి కాగా, అస్సాం కేడర్లో సేవలందిస్తున్నారు.
