బ్రిక్స్ కరెన్సీపై భారత్ క్లారిటీ.. ఇప్పట్లో ‘కామన్ కరెన్సీ’ లేదు!
*డాలర్కు ప్రత్యామ్నాయంగా కొత్త కరెన్సీ ప్రతిపాదన రాలేదు: కేంద్రం
*స్థానిక కరెన్సీల్లోనే బ్రిక్స్ వాణిజ్యం.. యూపీఐతో చెల్లింపుల అనుసంధానానికి పిలుపు
న్యూఢిల్లీ, మహా:
బ్రిక్స్ దేశాలన్నీ కలిసి ఒకే ఉమ్మడి కరెన్సీని తీసుకురాబోతున్నాయంటూ కొన్నేళ్లుగా సాగుతున్న ఊహాగానాలకు భారత్ తెరదించింది. ప్రస్తుతం బ్రిక్స్ సభ్యదేశాల మధ్య ఒకే విధమైన ఉమ్మడి కరెన్సీని ప్రవేశపెట్టే ప్రతిపాదన ఏదీ తమ ముందుకు రాలేదని భారత ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. న్యూఢిల్లీలో జరుగుతున్న 18వ బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సదస్సు సందర్భంగా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఆర్థిక సంబంధాల కార్యదర్శి సుధాకర్ దలేలా ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. దీంతో డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించేందుకు బ్రిక్స్ ప్రత్యేక కరెన్సీని తీసుకురాబోతోందన్న ప్రచారానికి ప్రస్తుతానికి స్పష్టత వచ్చినట్లయింది.
అయితే కామన్ కరెన్సీ ప్రతిపాదన లేకపోయినా.. బ్రిక్స్ దేశాలు తమ సొంత స్థానిక కరెన్సీల్లో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య లావాదేవీలు నిర్వహించడంపై చర్చలు కొనసాగిస్తున్నాయని దలేలా తెలిపారు. ఇది కొత్తగా తెరపైకి వచ్చిన అంశం కాదని స్పష్టం చేశారు. స్థానిక కరెన్సీల్లో లావాదేవీలు జరపడం ద్వారా కరెన్సీ మార్పిడి, అంతర్జాతీయ చెల్లింపుల వ్యయాన్ని తగ్గించడంతోపాటు.. సరిహద్దు వాణిజ్యాన్ని మరింత సులభతరం చేయవచ్చన్నది భారత్ అభిప్రాయంగా ఉంది.
స్థానిక కరెన్సీలకు ప్రాధాన్యం
బ్రిక్స్ బిజినెస్ ఫోరమ్ ప్రారంభోత్సవంలో కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ కూడా ఇదే దిశగా పిలుపునిచ్చారు. సభ్యదేశాలు తమ చెల్లింపు వ్యవస్థలను పరస్పరం అనుసంధానించుకోవాలని, స్థానిక కరెన్సీల్లో వాణిజ్యాన్ని మరింత పెంచాలని సూచించారు.
భారత్ అభివృద్ధి చేసిన డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్లో కీలకమైన యూపీఐ (UPI) ఇప్పటికే పలు దేశాల్లో ఉపయోగపడుతోందని గోయల్ తెలిపారు. బ్రిక్స్ సభ్య, భాగస్వామ్య దేశాలు తమ తమ చెల్లింపు వ్యవస్థలను పరస్పరం అనుసంధానించుకుంటే.. భవిష్యత్తుకు అవసరమైన సరిహద్దు డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను సమష్టిగా నిర్మించుకునే అవకాశం ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.
‘న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్’లోనూ..
బ్రిక్స్ సదస్సులో ఆమోదించిన ‘న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్’ కూడా స్థానిక కరెన్సీల ద్వారా వాణిజ్యం, పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించే ప్రయత్నాలకు మద్దతు తెలిపింది. అయితే సభ్యదేశాలన్నింటికీ ఒకే విధానం వర్తించదని.. ఆయా దేశాల ఆర్థిక పరిస్థితులు, విధాన ప్రాధాన్యతలు, జాతీయ ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని స్పష్టం చేసింది.
‘వన్-సైజ్-ఫిట్స్-ఆల్’ విధానం కాకుండా.. ప్రతి దేశ సార్వభౌమ హక్కులు, జాతీయ ప్రాధాన్యతలను గౌరవిస్తూ ముందుకు సాగాలి అన్నది బ్రిక్స్ వైఖరిగా కనిపిస్తోంది.
అమెరికాకు ఎందుకంత ఆందోళన?
బ్రిక్స్ దేశాలు డాలర్కు ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రత్యేక కరెన్సీని తీసుకురాబోతున్నాయన్న ప్రచారం గతంలో అమెరికాలో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ముఖ్యంగా అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ గతంలో బ్రిక్స్ దేశాలు డాలర్ను బలహీనపరిచే ప్రయత్నం చేస్తే భారీ సుంకాలు విధిస్తామని హెచ్చరించారు. బ్రిక్స్ కరెన్సీ వస్తే అమెరికా మార్కెట్కు దూరమవ్వాల్సి వస్తుందని కూడా ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
అయితే భారత్ తాజా ప్రకటనతో ప్రస్తుతం బ్రిక్స్ స్థాయిలో ఉమ్మడి కరెన్సీని తీసుకొచ్చే అధికారిక ప్రతిపాదన లేదన్న విషయం స్పష్టమైంది. అదే సమయంలో డాలర్ను పక్కన పెట్టే ప్రయత్నం కంటే.. స్థానిక కరెన్సీల్లో పరస్పర వాణిజ్యం, వేగవంతమైన డిజిటల్ చెల్లింపులు, చెల్లింపు వ్యవస్థల అనుసంధానం వంటి అంశాలపై బ్రిక్స్ దృష్టి సారిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
విస్తరిస్తున్న బ్రిక్స్ బలం
బ్రెజిల్, రష్యా, భారత్, చైనా, దక్షిణాఫ్రికాతో ప్రారంభమైన బ్రిక్స్ ఇప్పుడు విస్తృత కూటమిగా మారింది. ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, ఇరాన్, యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, ఇండోనేషియా వంటి దేశాలు సభ్యత్వంలోకి వచ్చాయి. మలేసియా, నైజీరియా, థాయ్లాండ్, వియత్నాం తదితర దేశాలు భాగస్వామ్య దేశాలుగా ఉన్నాయి.
సభ్యదేశాల ఆర్థిక పరిమాణం, జనాభా, వాణిజ్య సామర్థ్యం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో బ్రిక్స్ ప్రభావం కూడా విస్తరిస్తోంది. ప్రపంచ జనాభా, జీడీపీ, వాణిజ్యంలో కూటమి వాటా గణనీయంగా ఉండటంతో.. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో బ్రిక్స్ నిర్ణయాలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
కాబట్టి ప్రస్తుతానికి ‘బ్రిక్స్ కరెన్సీ’ కంటే ‘బ్రిక్స్ స్థానిక కరెన్సీ వాణిజ్యం’నే వాస్తవ అజెండాగా చూడాలి. ఒకే కరెన్సీని తీసుకురావడం కన్నా.. సభ్యదేశాల చెల్లింపు వ్యవస్థలను అనుసంధానించడం, స్థానిక కరెన్సీల్లో వాణిజ్యాన్ని పెంచడం ద్వారా అంతర్జాతీయ లావాదేవీల్లో ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను సృష్టించడంపైనే బ్రిక్స్ దృష్టి సారిస్తున్నట్లు తాజా పరిణామాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
