• యువ స్టార్టప్లతో ప్రధాని మోదీ ఆసక్తికర భేటీ.
• యువత శక్తి, ఆవిష్కరణలకు హద్దుల్లేవు.
ఢిల్లీ, మహా.
భారత అంతరిక్ష రంగంలో కొత్త శకం మొదలవుతోంది. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలకే పరిమితమైన అంతరిక్ష ప్రయోగాలు ఇప్పుడు యువ పారిశ్రామికవేత్తలు, అంకుర సంస్థలు, ప్రైవేటు సాంకేతిక సంస్థల చేతుల్లోకి వేగంగా విస్తరిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అంతరిక్ష రంగానికి చెందిన అంకుర సంస్థల ప్రతినిధులతో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నిర్వహించిన ప్రత్యేక సంభాషణకు ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. యువత ఆలోచనలు, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, భారత అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ విస్తరణపై జరిగిన ఈ పరస్పర చర్చలో మోదీ యువ శక్తిని ప్రశంసించారు. “మన యువత శక్తి, ఆవిష్కరణలకు హద్దుల్లేవు” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అంతరిక్షం నుంచి.. రైతు పొలం వరకు
అంతరిక్ష సాంకేతికతను కేవలం ఉపగ్రహాలు, రాకెట్లకే పరిమితం చేయకుండా సాధారణ ప్రజల జీవితాలను మార్చే విధంగా వినియోగించాల్సిన అవసరాన్ని ప్రధాని మోదీ నొక్కిచెప్పారు. వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధక రంగం, పాడి పరిశ్రమ, పర్యావరణ పరిరక్షణ వంటి రంగాల్లో అంతరిక్ష సాంకేతికతకు విస్తృత అవకాశాలు ఉన్నాయని సూచించారు. వ్యవసాయ రంగంలో పనిచేసే అంకుర సంస్థలు వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు, ప్రభుత్వ విభాగాలతో కలిసి పనిచేస్తే రైతులకు మరింత ఖచ్చితమైన సమాచారం, ఉత్పాదకత పెంపునకు అవసరమైన సాంకేతిక పరిష్కారాలు అందించవచ్చని ప్రధాని సూచించారు.
అంతరిక్ష వ్యర్థాల నిర్వహణ కూడా భవిష్యత్తులో కీలక రంగంగా మారనుందని, ఈ రంగంలో పనిచేసే సంస్థలు పర్యావరణ సంస్థలతో భాగస్వామ్యాలు ఏర్పాటు చేసుకుని తమ సాంకేతిక పరిష్కారాలను విస్తృతంగా వినియోగించుకోవాలని మోదీ సూచించినట్లు సమాచారం.
ప్రైవేటు రంగానికి కొత్త ఊపు
2020లో భారత అంతరిక్ష రంగాన్ని ప్రైవేటు పెట్టుబడులకు మరింతగా తెరిచిన తర్వాత దేశంలో అంకుర సంస్థల సంఖ్య, పెట్టుబడులు, సాంకేతిక ప్రయోగాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ప్రభుత్వం పరిశోధన, అంకుర సంస్థల అభివృద్ధి, నమూనా ఉత్పత్తుల తయారీ, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీ, ఉపగ్రహ ప్రయోగాలు, పరీక్షా సదుపాయాల వినియోగం వంటి రంగాల్లో ప్రైవేటు సంస్థలకు మద్దతు ఇస్తోంది.
భారత అంతరిక్ష రంగంలో ప్రస్తుతం రాకెట్ల తయారీ నుంచి ఉపగ్రహాలు, భూగోళ పరిశీలన, అంతరిక్ష సమాచార వ్యవస్థలు, కృత్రిమ మేధ ఆధారిత విశ్లేషణ, అంతరిక్ష పరిస్థితుల పర్యవేక్షణ వరకు విభిన్న రంగాల్లో యువ సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి.
ప్రపంచానికి చాటిన ‘విక్రమ్-1’
ఈ మార్పుకు తాజా ఉదాహరణ హైదరాబాద్కు చెందిన స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్. జూలై 18న స్కైరూట్ రూపొందించిన ‘విక్రమ్-1’ విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి ప్రవేశించింది. ఇది భారతదేశపు ప్రైవేటు రంగం అభివృద్ధి చేసిన తొలి కక్ష్య రాకెట్గా చరిత్ర సృష్టించింది. 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో కక్ష్యను సుమారు 15 నిమిషాల్లో చేరుకున్న ఈ ప్రయోగం భారత వాణిజ్య అంతరిక్ష రంగానికి కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది.
విక్రమ్-1లో త్రీడీ ముద్రణ సాంకేతికతతో తయారైన ఇంజిన్లు సహా స్వదేశీ సాంకేతికతలను వినియోగించారు. ఈ విజయం భారత ప్రైవేటు అంతరిక్ష సంస్థలు కేవలం ప్రయోగ దశలోనే కాకుండా ప్రపంచ వాణిజ్య అంతరిక్ష మార్కెట్లో పోటీ పడగల సామర్థ్యాన్ని చూపించింది.
‘అంతరిక్షం’లో హైదరాబాద్ ముద్ర
తెలంగాణకు ఈ పరిణామం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కలిగిస్తోంది. హైదరాబాద్ ఇప్పటికే అంతరిక్ష, రక్షణ, లోతైన సాంకేతిక రంగాల్లో యువ సంస్థలకు ప్రధాన కేంద్రంగా ఎదుగుతోంది. స్కైరూట్ విజయంతో నగరానికి అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష రంగంలో మరింత గుర్తింపు వచ్చింది. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఇతర సాంకేతిక సంస్థలు కూడా ఉపగ్రహాలు, ప్రయోగ వాహనాలు, అంతరిక్ష అనువర్తనాల రంగాల్లో తమ సామర్థ్యాన్ని విస్తరిస్తున్నాయి.
ఇక బెంగళూరుకు చెందిన డిగంతర ఇటీవల కృత్రిమ మేధ ఆధారిత భూ పరిశీలన వ్యవస్థను ఆవిష్కరించింది. కక్ష్యలోని వస్తువులను నిరంతరం గుర్తించి పర్యవేక్షించే ఈ సాంకేతికత భారతదేశానికి స్వదేశీ అంతరిక్ష పరిస్థితుల అవగాహన సామర్థ్యాన్ని పెంచే దిశలో కీలక అడుగుగా భావిస్తున్నారు.
వ్యవసాయం నుంచి పర్యావరణం వరకు
అంతరిక్ష రంగంలో వస్తున్న సాంకేతిక విప్లవానికి అసలు పరీక్ష దాని సాధారణ ప్రజల జీవితాలపై చూపే ప్రభావమే. ఉపగ్రహ చిత్రాల ద్వారా పంటల పరిస్థితిని అంచనా వేయడం, వాతావరణ మార్పులను ముందుగానే గుర్తించడం, వరదలు–కరువులపై హెచ్చరికలు ఇవ్వడం, భూగర్భ జలాల పరిస్థితిని అంచనా వేయడం, పట్టణ విస్తరణను పర్యవేక్షించడం వంటి అనేక రంగాల్లో అంతరిక్ష సాంకేతికత ఉపయోగపడుతోంది.
బెంగళూరుకు చెందిన సాట్స్యూర్కు కృత్రిమ మేధ ఆధారిత భూగోళ పరిశీలన నమూనాల అభివృద్ధికి అంతరిక్ష నియంత్రణ సంస్థ నుంచి సుమారు రూ.24.6 కోట్ల నిధులు లభించడం కూడా ఈ మార్పుకు ఉదాహరణ. వ్యవసాయం, వర్షపాతం, పట్టణాభివృద్ధి, వాతావరణ సంబంధిత విశ్లేషణల్లో ఈ సాంకేతికతను వినియోగించే లక్ష్యంతో సంస్థ ముందుకు సాగుతోంది.
లక్ష్యం.. ప్రపంచ అంతరిక్ష మార్కెట్లో భారత్
భారతదేశ అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థను వచ్చే దశాబ్దంలో భారీగా విస్తరించాలన్న లక్ష్యంతో కేంద్రం విధానపరమైన సంస్కరణలను ముందుకు తీసుకెళ్తోంది. ప్రైవేటు పెట్టుబడులు, పరిశోధన, స్వదేశీ సాంకేతికత, ప్రయోగ వాహనాలు, ఉపగ్రహ తయారీ, అంతరిక్ష సేవల రంగాల్లో ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం పెరుగుతోంది. ప్రభుత్వం 2033 నాటికి భారత అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థను సుమారు 44 బిలియన్ డాలర్ల స్థాయికి తీసుకెళ్లాలన్న లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించింది.
ఇదే సమయంలో అంతరిక్ష రంగంలో భారీ పెట్టుబడులు, ఓపికతో కూడిన మూలధనం, పరిశోధన–పరిశ్రమ అనుసంధానం మరింత బలపడాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అంకుర సంస్థల వేగాన్ని పెద్ద పరిశ్రమల ఆర్థిక సామర్థ్యం, మౌలిక సదుపాయాలు, అమలు సామర్థ్యంతో కలిపితేనే ‘ఆత్మనిర్భర్ అంతరిక్షం’ లక్ష్యం పూర్తిస్థాయిలో సాధ్యమవుతుందని కేంద్ర స్థాయిలోనూ స్పష్టం చేస్తున్నారు.
యువతే భారత అంతరిక్ష భవిష్యత్తు
ఒకప్పుడు రాకెట్ ప్రయోగం అంటే ప్రభుత్వ శాస్త్రవేత్తలు, పరిశోధనా సంస్థలకే పరిమితమైన రంగం. ఇప్పుడు అదే రంగంలో యువ ఇంజినీర్లు, పారిశ్రామికవేత్తలు, పరిశోధకులు కొత్త ఆలోచనలతో ముందుకొస్తున్నారు. రాకెట్ తయారీ నుంచి అంతరిక్ష వ్యర్థాల నిర్వహణ వరకు.. ఉపగ్రహాల నుంచి కృత్రిమ మేధ వరకు.. భారత యువత అంతరిక్షాన్ని కొత్త అవకాశాల వేదికగా మార్చుతోంది.
స్కైరూట్ విక్రమ్-1 ప్రయోగం ఒక విజయమే కాదు.. భారత ప్రైవేటు అంతరిక్ష రంగానికి దిశానిర్దేశం చేసిన ఘట్టం. ప్రధాని మోదీ యువ అంకుర సంస్థలతో నిర్వహించిన సంభాషణ కూడా అదే కొత్త భారత అంతరిక్ష దిశకు రాజకీయ–విధానపరమైన మద్దతును ప్రతిబింబిస్తోంది. ఆకాశమే హద్దుగా కాదు.. ఆకాశాన్ని అవకాశాల వేదికగా మార్చే దిశగా యువ భారత్ అడుగులు వేస్తోంది.
