• డీలిమిటేషన్, మహిళా రిజర్వేషన్లపై కీలక చర్చకు రంగం సిద్ధం.
• దక్షిణాది ఆందోళనల మధ్య కేంద్రం కసరత్తు?
ఢిల్లీ, మహా.
దేశ రాజకీయాల్లో మరోసారి ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాల అంశం చర్చనీయాంశంగా మారింది. లోక్సభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన, మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలు వంటి కీలక అంశాలపై ప్రత్యేక సమావేశాలు నిర్వహించే అవకాశాలపై రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది. అయితే ప్రత్యేక సమావేశాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి ఇప్పటివరకు అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు. అందువల్ల దీనిని ప్రస్తుతానికి రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చగానే చూడాల్సి ఉంటుంది.
ఈ పరిణామాలకు నేపథ్యంగా తమిళనాడులో జరిగిన 31వ దక్షిణాది ప్రాంతీయ మండలి సమావేశం నిలిచింది. కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా అధ్యక్షతన జరిగిన ఈ సమావేశంలో దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై తమ ఆందోళనలను వ్యక్తం చేశారు. జనాభా ఆధారంగా నియోజకవర్గాల సంఖ్యను మార్చితే జనాభా నియంత్రణలో ముందున్న దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు రాజకీయంగా నష్టం జరుగుతుందన్న వాదన ప్రధానంగా వినిపించింది.
543 స్థానాలపై దక్షిణాది పట్టుబాటు
కర్ణాటక ఉపముఖ్యమంత్రి డీకే శివకుమార్ ప్రస్తుత లోక్సభలోని 543 స్థానాల సంఖ్యను మరో 25 సంవత్సరాల పాటు కొనసాగించాలని ప్రతిపాదించారు. 1971 జనాభా లెక్కలను ప్రాతిపదికగా తీసుకుని నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేపట్టాలని, మహిళా రిజర్వేషన్లను అదనపు స్థానాల ద్వారా కాకుండా ప్రస్తుత స్థానాల పరిధిలోనే అమలు చేయాలని సూచించారు.
దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రధాన ఆందోళన ఇదే. జనాభా ఆధారంగా స్థానాల పునర్విభజన జరిగితే జనాభా నియంత్రణలో విజయవంతమైన రాష్ట్రాలు తమ ప్రస్తుత లోక్సభ ప్రాతినిధ్యాన్ని కోల్పోయే అవకాశం ఉందని అవి వాదిస్తున్నాయి.
తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళలో ఆందోళన
నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ సహా దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో ఆందోళన కొనసాగుతోంది. జనాభాను నియంత్రించిన రాష్ట్రాలకు శిక్ష పడే విధంగా పునర్విభజన ఉండకూడదన్నది వాటి ప్రధాన అభిప్రాయం. తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి సి. జోసెఫ్ విజయ్ కూడా దక్షిణాది రాష్ట్రాల పార్లమెంటరీ ప్రాతినిధ్యం తగ్గకుండా కేంద్రం రక్షణ కల్పించాలని కోరారు.
అయితే ఆంధ్రప్రదేశ్ వైఖరి ఇతర దక్షిణాది రాష్ట్రాల కంటే భిన్నంగా కనిపిస్తోంది. జనాభా పెరుగుదలతో పాటు రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం, సమాన రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం వంటి అంశాలను సమతుల్యం చేయాల్సిన అవసరాన్ని ఏపీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రస్తావించినట్లు తాజా సమావేశ పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి.
విజయ్ వైఖరిలో మార్పు?
తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి విజయ్ తొలుత పునర్విభజనపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, తాజాగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రస్తుత ప్రాతినిధ్యానికి ఎలాంటి నష్టం జరగకుండా రక్షణ కల్పించాలని కోరారు. అంటే పునర్విభజనకు పూర్తిగా వ్యతిరేకంగా ఉండటం కంటే తమిళనాడుకు, దక్షిణాదికి ప్రస్తుత రాజకీయ వాటా తగ్గకూడదన్న షరతుతో చర్చకు సిద్ధంగా ఉన్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.
అయితే డీఎంకే అధికారికంగా పునర్విభజనకు మద్దతిచ్చిందని చెప్పడానికి ప్రస్తుతం స్పష్టమైన ఆధారం లేదు. దక్షిణాది ప్రాతినిధ్యం తగ్గకపోతే మాత్రమే అనుకూలించే అవకాశం ఉందన్నది రాజకీయ విశ్లేషణగా చూడాలి.
మహిళా రిజర్వేషన్ల అంశం కీలకం
నియోజకవర్గాల పునర్విభజనతోపాటు మహిళలకు శాసనసభలు, లోక్సభలో రిజర్వేషన్ల అమలు కూడా కీలక అంశంగా మారింది. ఈ రెండు అంశాలను కలిపి చర్చించే అవకాశమే ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాలపై ఊహాగానాలకు ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది.
మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుతో దేశ రాజకీయాల్లో మహిళా ప్రాతినిధ్యం గణనీయంగా పెరగనుంది. అయితే ఏ నియోజకవర్గాలు మహిళలకు కేటాయించాలి? కొత్తగా పెరిగే స్థానాల సంఖ్య ఎంత? దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రస్తుత వాటాకు రక్షణ ఎలా కల్పించాలి? వంటి అంశాలపై రాజకీయ పార్టీల మధ్య విస్తృత చర్చ తప్పనిసరి కానుంది.
అమిత్ షా భరోసా.. అయినా తగ్గని ఆందోళన
ఇదిలా ఉండగా, కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా గతంలో దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం తగ్గదని హామీ ఇచ్చారు. 2026లో చర్చకు వచ్చిన ప్రతిపాదన ప్రకారం దక్షిణాది ఐదు రాష్ట్రాల లోక్సభ స్థానాలు ప్రస్తుత 129 నుంచి 195కు పెరగవచ్చని, మొత్తం లోక్సభలో వాటి వాటా 23.76 శాతం నుంచి 23.87 శాతానికి స్వల్పంగా పెరుగుతుందని కేంద్రం వాదించింది.
అయితే దక్షిణాది రాష్ట్రాలు మాత్రం మొత్తం స్థానాల సంఖ్య పెరగడం మాత్రమే కాకుండా, ప్రతి రాష్ట్రానికి లభించే రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, సమాఖ్య సమతుల్యత, జనాభా నియంత్రణకు ఇచ్చే ప్రోత్సాహం వంటి అంశాలపై స్పష్టమైన హామీలు కోరుతున్నాయి.
ఇప్పుడు ఢిల్లీ వైపు చూపు
దక్షిణాది ప్రాంతీయ మండలి సమావేశంలో పునర్విభజన అంశం చర్చకు రావడంతో ఇప్పుడు తదుపరి అడుగు ఏమిటన్నదే ఆసక్తికరంగా మారింది. కేంద్రం ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాలను ఏర్పాటు చేస్తుందా? మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుకు సంబంధించిన అంశాలను ముందుకు తెస్తుందా? పునర్విభజనపై దక్షిణాది రాష్ట్రాల అభ్యంతరాలను ఎలా పరిష్కరిస్తుంది? అన్న ప్రశ్నలు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చకు వస్తున్నాయి.
అయితే ప్రస్తుతం ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాల తేదీలు లేదా అధికారిక ఎజెండాపై కేంద్రం నుంచి ధ్రువీకరణ రాలేదు. కాబట్టి “సమావేశాలు ఖరారయ్యాయి” అని కాకుండా, “ప్రత్యేక సమావేశాలపై చర్చ” అనే కోణంలోనే వార్తను చూడటం సముచితం.
మొత్తంగా చూస్తే.. డీలిమిటేషన్ ఇప్పుడు కేవలం నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశం కాదు. ఇది దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ భవిష్యత్తు, కేంద్ర–రాష్ట్రాల సమాఖ్య సంబంధాలు, మహిళా ప్రాతినిధ్యం, జనాభా నియంత్రణకు లభించే రాజకీయ ప్రోత్సాహం వంటి అనేక అంశాలను ఒకేసారి ప్రభావితం చేసే జాతీయ రాజకీయ అంశంగా మారుతోంది.
