- మేయర్లు, ఛైర్పర్సన్లకు ప్రత్యక్ష ఎన్నికలు.
- 28 జిల్లా పరిషత్‌ల ఏర్పాటుకు చట్టబద్ధత.
- గవర్నర్‌ ఆమోదంతో స్థానిక ఎన్నికలకు కొత్త రూపురేఖలు.
అమరావతి, మహా.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌ స్థానిక పరిపాలనా వ్యవస్థలో కీలక మార్పులకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టింది. పురపాలక, పంచాయతీరాజ్‌ చట్టాల్లో ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన సవరణలకు గవర్నర్‌ జస్టిస్‌ ఎస్‌. అబ్దుల్‌ నజీర్‌ ఆమోదముద్ర వేశారు. దీంతో కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయి. రానున్న స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు కొత్త విధానంలో నిర్వహించేందుకు మార్గం సుగమమైంది. ముఖ్యంగా మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్ల మేయర్లు, పురపాలక సంఘాల ఛైర్‌పర్సన్లను ఇకపై ప్రజలే నేరుగా ఎన్నుకోనున్నారు.
ఇప్పటివరకు మేయర్‌, ఛైర్‌పర్సన్‌ ఎన్నికలు పరోక్ష పద్ధతిలో జరిగేవి. ప్రజలు ఎన్నుకున్న కార్పొరేటర్లు, కౌన్సిలర్లు తమలో ఒకరిని మేయర్‌, ఛైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నుకునేవారు. దీంతో ఎన్నికల అనంతరం రాజకీయ సమీకరణాలు, మద్దతు కూడగట్టడం, శిబిర రాజకీయాలు వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకునేవి. తాజా సవరణతో ఈ విధానానికి తెరపడనుంది. ఇక మేయర్‌, ఛైర్‌పర్సన్‌ అభ్యర్థులకు ప్రజలే నేరుగా ఓటు వేసి తమ నాయకుడిని ఎన్నుకోనున్నారు.
ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం వల్ల మేయర్‌, ఛైర్పర్సన్లకు నేరుగా ప్రజల మద్దతు లభించడంతో పాటు వారి బాధ్యత కూడా పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. పట్టణాల్లో తాగునీరు, పారిశుధ్యం, రహదారులు, డ్రైనేజీ, పట్టణ ప్రణాళిక, పన్నుల వసూళ్లు వంటి అంశాలపై వారి పనితీరు నేరుగా ప్రజల పరిశీలనకు వస్తుంది. దీంతో స్థానిక నాయకత్వం మరింత జవాబుదారీగా వ్యవహరించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడనుంది.
పంచాయతీరాజ్‌ వ్యవస్థలోనూ ప్రభుత్వం కీలక మార్పులు చేసింది. జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు అనుగుణంగా జిల్లా పరిషత్‌ల సంఖ్యను 13 నుంచి 28కి పెంచేందుకు చట్టసవరణ చేసింది. కొత్త జిల్లాలకు ప్రత్యేక జిల్లా పరిషత్‌లు ఏర్పడటం వల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా నిర్వహించేందుకు అవకాశం కలుగుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. గ్రామీణ రహదారులు, తాగునీరు, విద్య, ఆరోగ్యం, పారిశుధ్యం వంటి అంశాల్లో స్థానికంగా మరింత సమర్థవంతమైన నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఏర్పడనుంది.
జిల్లా పరిషత్‌ ఛైర్మన్ల ఎన్నికకు సంబంధించి కూడా కొత్త చట్టంలో నిబంధనలు పొందుపరిచారు. స్థానిక సంస్థల్లో ప్రజల భాగస్వామ్యం, ప్రాతినిధ్యం పెంచడంతో పాటు కొత్త జిల్లాల పరిపాలనకు అనుగుణంగా జెడ్పీ వ్యవస్థను తీర్చిదిద్దడమే లక్ష్యంగా ఈ మార్పులు తీసుకొచ్చినట్లు ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
మరోవైపు మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్లు, పురపాలక సంఘాల్లో డిప్యూటీ మేయర్లు, వైస్‌ ఛైర్‌పర్సన్ల సంఖ్యను కూడా తగ్గించారు. గతంలో ఉన్న రెండు డిప్యూటీ మేయర్‌, రెండు వైస్‌ ఛైర్‌పర్సన్‌ పదవుల స్థానంలో ఇక ఒక్కో పదవి మాత్రమే ఉండనుంది. పరిపాలనా వ్యయాన్ని తగ్గించడంతో పాటు పదవుల విషయంలో స్పష్టత తీసుకురావడమే ఈ నిర్ణయం ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది.
ప్రత్యక్ష ఎన్నికల నేపథ్యంలో రానున్న మున్సిపల్‌ ఎన్నికలు రాజకీయ పార్టీలకు కొత్త సవాలుగా మారనున్నాయి. ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా వార్డు స్థాయి అభ్యర్థుల ఎంపికపై దృష్టి పెట్టిన పార్టీలు ఇక మొత్తం పట్టణానికి నాయకత్వం వహించగల మేయర్‌, ఛైర్‌పర్సన్‌ అభ్యర్థుల ఎంపికపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాల్సి ఉంటుంది. అభ్యర్థుల వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠ, ప్రజలతో సంబంధాలు, స్థానిక సమస్యలపై అవగాహన వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.
అయితే ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానంపై భిన్నాభిప్రాయాలు కూడా వ్యక్తమయ్యే అవకాశం ఉంది. మేయర్‌, ఛైర్‌పర్సన్‌ ఒక పార్టీకి చెందినవారు కాగా కౌన్సిల్‌లో మరో పార్టీకి మెజారిటీ వస్తే పాలనలో సమన్వయ సమస్యలు తలెత్తవచ్చనే అభిప్రాయం ఉంది. అయినప్పటికీ ప్రజలే నేరుగా స్థానిక నాయకుడిని ఎన్నుకోవడం వల్ల జవాబుదారీతనం, ప్రజా భాగస్వామ్యం పెరుగుతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
గవర్నర్‌ ఆమోదంతో చట్టసవరణలు అమల్లోకి రావడంతో ఇప్పుడు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణపై ఆసక్తి నెలకొంది. ఎన్నికల షెడ్యూల్‌, వార్డుల పునర్విభజన, రిజర్వేషన్లు తదితర అంశాలపై తదుపరి ప్రక్రియ కీలకం కానుంది. మొత్తంగా మేయర్లు, ఛైర్పర్సన్లకు ప్రత్యక్ష ఎన్నికలు, డిప్యూటీ మేయర్‌, వైస్‌ ఛైర్‌పర్సన్‌ పదవుల సంఖ్య తగ్గింపు, 28 జిల్లా పరిషత్‌ల ఏర్పాటు వంటి మార్పులు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ స్థానిక రాజకీయ వ్యవస్థకు కొత్త రూపాన్ని ఇవ్వనున్నాయి.
