• ఇండో–పసిఫిక్ భద్రతపై మోదీ–కొయిజుమి కీలక చర్చలు.
• రక్షణ రంగంలో సంయుక్త అభివృద్ధి, ఉత్పత్తికి కొత్త ఊతం.
ఢిల్లీ, మహా.
భారత్–జపాన్ మధ్య రక్షణ, భద్రతా సహకారానికి మరింత పదును పడుతోంది. భారత్ పర్యటనలో ఉన్న జపాన్ రక్షణ మంత్రి షింజిరో కొయిజుమి ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో భేటీ అయి ద్వైపాక్షిక రక్షణ భాగస్వామ్యాన్ని మరింత విస్తరించే అంశాలపై చర్చించారు. ఇండో–పసిఫిక్ ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వం, సౌభాగ్యానికి ఇరు దేశాల ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక, ప్రపంచ భాగస్వామ్యం కీలక ఆధారంగా నిలుస్తుందని మోదీ పేర్కొన్నారు.
కొయిజుమితో సమావేశంలో రక్షణ రంగంలో జపాన్ సంస్థలు, భారతీయ కంపెనీలు, నూతన ఆవిష్కరణ సంస్థలు కలిసి పనిచేసే అవకాశాలను మోదీ ప్రస్తావించారు. ముఖ్యంగా దేశీయ రక్షణ తయారీని ప్రోత్సహించే విధంగా సంయుక్త అభివృద్ధి, సంయుక్త ఉత్పత్తికి అవకాశాలను విస్తరించాలని సూచించారు. దీంతో రక్షణ సాంకేతికతలో భారత్–జపాన్ భాగస్వామ్యానికి కొత్త దిశ ఏర్పడే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
సముద్ర భద్రతపై కీలక ఒప్పందం
కొయిజుమి పర్యటనలో భారత రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్తో కూడా విస్తృత చర్చలు జరిగాయి. ఇరు దేశాలు సముద్ర భద్రతా సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. సముద్ర పరిస్థితులపై సమాచార మార్పిడి, నౌకాదళాల మధ్య సహకారం, శోధన–రక్షణ చర్యలు, మానవతా సహాయం, విపత్తు సహాయక చర్యలను మరింత సమన్వయంతో నిర్వహించడంపై ఈ ఒప్పందం దృష్టి పెడుతుంది.
ఇండో–పసిఫిక్లో స్వేచ్ఛాయుత, బహిరంగ ప్రాంతాన్ని కొనసాగించేందుకు ఇరు దేశాల రక్షణ సహకారం మరింత కీలకమని కొయిజుమి పేర్కొన్నారు. ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ భద్రతా పరిస్థితులపై పరస్పరం అంచనాలు పంచుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఇరు దేశాల రక్షణ మంత్రులు అంగీకరించారు.
నౌకల నిర్మాణంలోనూ భాగస్వామ్యం
భారత్–జపాన్ రక్షణ సహకారం ఇకపై కేవలం సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలు, భద్రతా చర్చలకే పరిమితం కాకుండా రక్షణ తయారీ రంగంలోకి విస్తరించే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. నౌకా నిర్మాణం, రక్షణ సాంకేతికత, సంయుక్త అభివృద్ధి, ఉత్పత్తి రంగాల్లో అవకాశాలను అన్వేషించేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించినట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
ఇదే సమయంలో ఇరు దేశాల రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖలు కార్యాచరణ, గూఢచార సమాచారం, పరికరాలు, సాంకేతికత, రక్షణ పరిశ్రమ వంటి విభాగాల్లో సహకారాన్ని సమగ్రంగా ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు ఉన్నతస్థాయి కార్యబృందాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించాయి. ఈ వ్యవస్థ ఇప్పటికే అంగీకరించిన సహకార కార్యక్రమాల అమలును వేగవంతం చేయనుంది.
చైనాకు పరోక్ష సందేశమా?
ఇండో–పసిఫిక్లో పెరుగుతున్న భద్రతా సవాళ్ల నేపథ్యంలో భారత్–జపాన్ రక్షణ సంబంధాల ప్రాధాన్యం మరింత పెరుగుతోంది. నౌకాయాన స్వేచ్ఛ, సముద్ర మార్గాల భద్రత, ప్రాంతీయ స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీసే ఏకపక్ష చర్యలను ఇరు దేశాలు వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో తాజా ఒప్పందాలు ప్రాంతీయ శక్తి సమతుల్యతలో వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
కొయిజుమి భారత్ పర్యటనలో జాతీయ యుద్ధ స్మారకాన్ని సందర్శించి అమర వీరులకు నివాళులర్పించారు. అనంతరం ముంబయిలో పశ్చిమ నౌకాదళ కమాండ్, భారత నౌకాదళానికి చెందిన ఐఎన్ఎస్ చెన్నైని కూడా సందర్శించారు.
‘రెండు దేశాల బంధానికి రక్షణే కీలక స్తంభం’
భారత్–జపాన్ ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక, ప్రపంచ భాగస్వామ్యం ఇప్పటికే ఆర్థిక, సాంకేతిక, మౌలిక వసతులు, సముద్ర భద్రత వంటి అనేక రంగాలకు విస్తరించింది. తాజా చర్చలతో రక్షణ తయారీ, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, నౌకాదళ సహకారం, సమాచార మార్పిడి వంటి రంగాల్లో మరింత లోతైన భాగస్వామ్యానికి మార్గం సుగమమైంది. ప్రపంచ భద్రతా సమీకరణాలు వేగంగా మారుతున్న తరుణంలో భారత్, జపాన్ కలిసి ఇండో–పసిఫిక్లో శాంతి, స్థిరత్వం కోసం పనిచేయాలన్న సంకల్పాన్ని తాజా భేటీ మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
