ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి ముగింపు పలికేందుకు మోదీ–జిన్పింగ్ సిద్ధం!
*భారత్, చైనా శాంతి ప్రయత్నాలను స్వాగతించిన పుతిన్
*ట్రంప్ దౌత్యానికి కొత్త సవాల్.. యుద్ధ పరిష్కారంలో ఆసియా కీలక పాత్ర?
మాస్కో, మహా:
రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి తెరదించేందుకు జరుగుతున్న అంతర్జాతీయ దౌత్య ప్రయత్నాల్లో భారత్, చైనా కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఉక్రెయిన్ యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు జరిగే శాంతి చర్చలకు సహకరించేందుకు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ సంసిద్ధత వ్యక్తం చేసినట్లు రష్యా వెల్లడించింది. భారత్, చైనాల ఈ వైఖరిని రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ స్వాగతించినట్లు క్రెమ్లిన్ ప్రతినిధి డిమిత్రి పెస్కోవ్ తెలిపారు. బ్రిక్స్ సదస్సు నేపథ్యంలో రష్యా నుంచి వెలువడిన ఈ ప్రకటన అంతర్జాతీయ దౌత్య వర్గాల్లో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభమై సంవత్సరాలు గడుస్తున్నప్పటికీ శాశ్వత పరిష్కారం ఇంకా కనిపించలేదు. యుద్ధాన్ని నిలిపివేసి చర్చల ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించేందుకు అమెరికా సహా పలు దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రపంచంలోని రెండు ప్రధాన శక్తులైన భారత్, చైనా శాంతి ప్రక్రియకు సహకరించేందుకు ముందుకు రావడం కొత్త దౌత్య సమీకరణాలకు దారితీసే అవకాశముంది.
ట్రంప్ ప్రయత్నాల మధ్య కీలక పరిణామం
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా ఉక్రెయిన్ యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తున్నారు. అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత యుద్ధాన్ని త్వరగా ముగిస్తానని ఆయన గతంలో ప్రకటించారు. రష్యా, ఉక్రెయిన్ మధ్య చర్చలు జరిపేందుకు అమెరికా ప్రత్యేక ప్రతినిధులు స్టీవ్ విట్కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్ తదితరులు దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తున్నారు.
రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్తో ట్రంప్ కూడా పలు సందర్భాల్లో చర్చలు జరిపారు. యుద్ధాన్ని ముగించడంతోపాటు అమెరికా–రష్యా సంబంధాలను తిరిగి సాధారణ స్థితికి తీసుకురావాల్సిన అవసరాన్ని ట్రంప్ ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం. అయితే ఇప్పటివరకు యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు పలికే స్థాయిలో ఒప్పందం కుదరలేదు.
ఈ పరిస్థితుల్లో రష్యా భారత్, చైనాల శాంతి ప్రయత్నాలను స్వాగతిస్తున్నట్లు ప్రకటించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఇది ట్రంప్ ప్రయత్నాలకు నేరుగా ‘ఎదురుదెబ్బ’ అని తేల్చడం కంటే.. ఉక్రెయిన్ సంక్షోభ పరిష్కారంలో అమెరికాతో పాటు ఇతర ప్రధాన శక్తుల పాత్రకు కూడా అవకాశం పెరుగుతున్న సంకేతంగా చూడటం సముచితం.
పుతిన్–జెలెన్స్కీ భేటీకి మార్గం?
యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్స్కీ నేరుగా ముఖాముఖి చర్చలు జరపలేదు. అయితే భవిష్యత్తులో ఇరువురు నేతలు ఒకే వేదికపై కలిసే అవకాశం ఉందన్న చర్చ కొనసాగుతోంది.
డిసెంబర్లో అమెరికాలో జరిగే జీ20 శిఖరాగ్ర సమావేశానికి పుతిన్ హాజరైతే.. తాను కూడా మియామికి రావడానికి సిద్ధంగా ఉన్నానని జెలెన్స్కీ ప్రకటించినట్లు సమాచారం. ఇరువురు నేతలు ఒకే వేదికపైకి వస్తే ప్రత్యక్ష చర్చలకు మార్గం సుగమం కావచ్చన్న ఆశలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
శాంతి ప్రక్రియలో భారత్ పాత్రపై ఆసక్తి
రష్యా, ఉక్రెయిన్ రెండింటితోనూ భారత్ దౌత్య సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది. యుద్ధానికి సైనిక పరిష్కారం లేదని, చర్చలు–దౌత్యం ద్వారానే సమస్యకు పరిష్కారం లభిస్తుందని భారత్ పదేపదే స్పష్టం చేస్తోంది. చైనాకూ రష్యాతో సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇరు దేశాలు శాంతి ప్రక్రియలో సహకరిస్తే.. ప్రత్యక్షంగా యుద్ధంలో పాల్గొంటున్న పక్షాల మధ్య ఒక రకమైన దౌత్య వంతెన ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే శాంతి చర్చలు విజయవంతం కావాలంటే రష్యా, ఉక్రెయిన్ రెండింటి అంగీకారం, భద్రతా హామీలు, భూభాగాలపై విభేదాలు వంటి క్లిష్టమైన అంశాలపై రాజీ అవసరం. అందువల్ల భారత్, చైనాల సంసిద్ధతను ఒక ముఖ్యమైన దౌత్య సంకేతంగా చూడవచ్చు కానీ యుద్ధం ముగిసేందుకు ఇది ఒక్కటే సరిపోదు.
