• 13 కోట్ల మంది ఓటర్ల తొలగింపుపై దర్యాప్తు కోరిన పిటిషనర్.
• ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్ల అసమ్మతిని ప్రస్తావించిన వ్యాజ్యం.
ఢిల్లీ, మహా.
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్పై క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ సుప్రీంకోర్టులో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలైంది. ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియలో ఆయన తీసుకున్న నిర్ణయాలు చట్టవిరుద్ధమని ఆరోపిస్తూ న్యాయవాది శైలేంద్ర మణి త్రిపాఠి ఈ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. ఈ ఆరోపణలపై న్యాయస్థానం ఇంకా ఎలాంటి తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదు.
ఏకపక్ష నిర్ణయాల ఆరోపణ
ఇతర ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషిల సమ్మతి లేకుండా సీఈసీ తీసుకున్నట్లు ఆరోపిస్తున్న నిర్ణయాలు, మార్గదర్శకాలు, సాఫ్ట్వేర్ మార్పులను రాజ్యాంగ విరుద్ధమైనవిగా ప్రకటించాలని పిటిషన్లో కోరారు. ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణకు సంబంధించిన నిర్ణయాలను కూడా రద్దు చేయాలని అభ్యర్థించారు.
13 కోట్ల ఓటర్ల తొలగింపుపై దర్యాప్తు
ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ సమయంలో సుమారు 30 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో దాదాపు 13 కోట్ల ఓటర్ల పేర్లు తొలగించారన్న ఆరోపణలపై స్వతంత్ర దర్యాప్తు జరపాలని పిటిషనర్ కోరారు. ఇందుకోసం ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందాన్ని లేదా రిటైర్డ్ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి నేతృత్వంలోని న్యాయ విచారణ కమిషన్ను ఏర్పాటు చేయాలని అభ్యర్థించారు. ఓటర్ల సమాచార వ్యవస్థల్లోని వివరాలను సాంకేతికంగా పరిశీలించాలని కూడా కోరారు.
ఓటరు నమోదు దరఖాస్తుపై అభ్యంతరం
ఓటరు నమోదుకు ఉపయోగించే ఫారం-6లో చేసిన మార్పులను రద్దు చేసి, ఎన్నికల నమోదు నిబంధనల్లో నిర్దేశించిన అసలు విధానాన్ని పునరుద్ధరించాలని పిటిషన్లో కోరారు. అర్హులైన ప్రతి పౌరుడికి పాత నిబంధనల ప్రకారం ఓటరుగా నమోదు చేసుకునే అవకాశం కల్పించాలని అభ్యర్థించారు.
అధికారులపై చర్యలకు డిమాండ్
సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్తో పాటు సీనియర్ డిప్యూటీ ఎన్నికల కమిషనర్ మనీశ్ గార్గ్, ఎన్నికల సంఘం సమాచార సాంకేతిక విభాగం అధిపతి సీమా ఖన్నాపై ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టంలోని సెక్షన్ 32 కింద ఫిర్యాదులు నమోదు చేసి, విచారణ అనంతరం బాధ్యులపై క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోవాలని పిటిషనర్ కోరారు.
14 సందర్భాల్లో అసమ్మతి ప్రస్తావన
2025 నవంబర్ నుంచి 2026 ఆగస్టు వరకు ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు పలు నిర్ణయాలపై కనీసం 14 సందర్భాల్లో లిఖితపూర్వకంగా అభ్యంతరాలు, అసమ్మతులు వ్యక్తం చేసినట్లు పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు. ఓటర్ల చేర్పులు, తొలగింపులు, పునరుద్ధరణతో పాటు ఓటరు నమోదు విధానానికి సంబంధించిన నిర్ణయాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయని వ్యాజ్యంలో ప్రస్తావించారు.
ఎన్నికల సంఘం వైఖరి
అయితే ఎన్నికల కమిషనర్ల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు ఉన్నాయన్న ఆరోపణలపై ఎన్నికల సంఘం గతంలో భిన్నమైన వైఖరిని వెల్లడించింది. ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు ముగ్గురు కమిషనర్ల ఆమోదంతోనే తీసుకున్నామని, నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవంగా ఉన్నాయని ఎన్నికల సంఘం పేర్కొంది. ఈ నేపథ్యంలో పిటిషన్లో చేసిన ఆరోపణలు, ఎన్నికల సంఘం వివరణ మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు కొనసాగుతున్నాయి.
విచారణపై ఉత్కంఠ
ఈ పిటిషన్ ప్రస్తుతం దాఖలైన దశలో ఉంది. సీఈసీపై చేసిన ఆరోపణలపై సుప్రీంకోర్టు ఇంకా తుది నిర్ణయం వెలువరించలేదు. పిటిషన్లో కోరిన దర్యాప్తు, క్రిమినల్ చర్యలు, ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాల రద్దు వంటి అంశాలపై తదుపరి న్యాయ ప్రక్రియలో స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
